Το Σεπτέμβριο 2008 ψηφίσθηκε από την ελληνική βουλή νέος νόμος, ο οποίος μεταξύ άλλων επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις ως προς την φορολογία εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων από την πώληση εισηγμένων μετοχών στο Χρηματιστήριο Αθηνών (Χ.Α.) ή και σε αλλοδαπό χρηματιστήριο.

Φυσικά πρόσωπα & επιχειρήσεις με βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη (άρθρο 38§3 του Κ.Φ.Ε.) ορίζεται ότι τα κέρδη από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αθηνών (Χ.Α.) σε τιμή ανώτερη της τιμής απόκτησής τους, οι οποίες αποκτήθηκαν από 1.1.2009 και μετά, και αποκτώνται από (α) φυσικά πρόσωπα, (β) επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής που τηρούν βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ. και (γ) αλλοδαπές επιχειρήσεις που δεν έχουν μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα, φορολογούνται αυτοτελώς με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%). Για τον υπολογισμό του κέρδους ως κόστος κτήσης των μετοχών λαμβάνεται η μέση τιμή απόκτησης αυτών. Σε περίπτωση πραγματοποίησης περισσοτέρων της μίας συναλλαγών επί μετοχών συγκεκριμένης εταιρείας, θεωρείται ότι η πώληση τους λαμβάνει χώρα με τη χρονολογική σειρά που αποκτήθηκαν. Ο φόρος βαρύνει τον πωλητή των μετοχών και αποδίδεται από την «Ελληνικά Χρηματιστήρια Α.Ε.» εφάπαξ με δήλωση που υποβάλλεται στην αρμόδια για τη φορολογία Δ.Ο.Υ. μέχρι το τέλος του πρώτου δεκαπενθημέρου μετά το κλείσιμο κάθε ημερολογιακού τριμήνου για τις πωλήσεις μετοχών που ενεργήθηκαν μέσα σε κάθε τρίμηνο.

Σημειώνεται ωστόσο ότι τυχόν ζημία που προκύπτει από την ίδια αιτία συμψηφίζεται με κέρδη που προκύπτουν κατά το ίδιο οικονομικό έτος. Ως προς τούτο, ο πωλητής υποχρεούται να υποβάλλει ιδιαίτερη δήλωση επιστροφής του φόρου εντός αποκλειστικής προθεσμίας τριών μηνών από τη λήξη κάθε έτους για τις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του έτους αυτού.

Νομικά πρόσωπα & επιχειρήσεις με βιβλία Γ΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ

Σύμφωνα με τη νέα διάταξη (άρθρο 38§4 του Κ.Φ.Ε.) ορίζεται ότι τα κέρδη από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α.Α. σε τιμή ανώτερη της τιμής απόκτησής τους, που αποκτούν επιχειρήσεις οποιασδήποτε μορφής και τα οποία προκύπτουν από τα τηρούμενα βιβλία τρίτης κατηγορίας του Κ.Β.Σ. και οι οποίες αποκτώνται από 1.1.2009 και μετά φορολογούνται αυτοτελώς με 10%. Σημειώνεται ότι για τον υπολογισμό τόσο του κέρδους και του φόρου, όσο και την απόδοση αυτού εφαρμόζονται αντίστοιχα όσα σχολιάζονται παραπάνω για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις με βιβλία Α΄ ή Β΄ κατηγορίας του Κ.Β.Σ.

Περαιτέρω, ορίσθηκε ότι τα εν λόγω κέρδη εμφανίζονται σε λογαριασμό ειδικού αποθεματικού και σε περίπτωση μεταγενέστερης διανομής ή κεφαλαιοποίησης τους, φορολογούνται σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και από τον προκύπτον οφειλόμενο φόρο εκπίπτει ο καταβληθείς φόρος 10%. Τυχόν ζημιές που προκύπτουν μέσα στην ίδια διαχειριστική χρήση δεν συμψηφίζονται με τα κέρδη. Οι ζημιές που προκύπτουν κάθε χρήση μεταφέρονται να συμψηφιστούν με το αφορολόγητο αποθεματικό του άρθρου 38§1 και σε περίπτωση που αυτό δεν επαρκεί ή δεν υφίσταται, εμφανίζονται σε ειδικό λογαριασμό και δεν εκπίπτει από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης. Το ποσό αυτό συμψηφίζεται με κέρδη που τυχόν θα προκύψουν στο μέλλον από πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αθηνών.

Κατάργηση φόρου συναλλαγών σε πωλήσεις μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α. ή σε αλλοδαπά χρηματιστήρια & εξωχρηματιστηριακές συναλλαγές

Με τις νέες διατάξεις καταργείται ο φόρος συναλλαγών (1,5‰ σήμερα) που επιβάλλεται στην αξία των πωλούμενων μετοχών, εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αθηνών, για πωλήσεις που προέρχονται από αγορές που πραγματοποιούνται από 1.1.2009 και μετά. Παράλληλα, η πιο πάνω κατάργηση αφορά και στις πωλήσεις μετοχών εισηγμένων σε αλλοδαπά χρηματιστήρια, καθώς και σε άλλους διεθνώς αναγνωρισμένους χρηματιστηριακούς θεσμούς, από κατοίκους Ελλάδας, φυσικά ή νομικά πρόσωπα, για λόγους ενιαίας φορολογικής αντιμετώπισης, καθόσον, επιβάλλεται φορολογία με συντελεστή δέκα τοις εκατό (10%) στα κέρδη που αποκτούν φυσικά ή νομικά πρόσωπα από την πώληση μετοχών εισηγμένων στο Χ.Α.

Τονίζεται ωστόσο ότι ο φόρος συναλλαγών με συντελεστή 1,5 τοις χιλίοις (1,5‰) (α) διατηρείται για πωλήσεις μετοχών που προέρχονται από αγορές που πραγματοποιούνται μέχρι 31.12.2008 και (β) επεκτείνεται για πωλήσεις μετοχών που πραγματοποιούνται μέσω εξωχρηματιστηριακών συναλλαγών καθώς και για συναλλαγές μέσω πολυμερούς μηχανισμού διαπραγματεύσεων που πραγματοποιούνται από 01.01.2009 και μετέπειτα.