Έπρεπε να περάσουν τέσσερις μήνες από την απόφαση – σοκ για την αγορά, να παγώσουν οι επιστροφές ΦΠΑ και να ακολουθήσουν οι έντονες αντιδράσεις του επιχειρηματικού κόσμου, για να προχωρήσει το οικονομικό επιτελείο στο αυτονόητο: δηλαδή, στο συμψηφισμό των οφειλών μεταξύ Δημοσίου και επιχειρήσεων, αλλά και σε μια ακόμα κίνηση, που στην ουσία αναιρεί σε ένα μεγάλο βαθμό το σκεπτικό του αρχικού μέτρου ! Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή.

Όταν, στις αρχές Μαρτίου, ανακοινώθηκε το πάγωμα των επιστροφών του φόρου προστιθέμενης αξίας, το υπουργείο οικονομικών έσπευσε να διευκρινίσει ότι δεν πρόκειται για πάγωμα, αλλά για μια νέα διαδικασία επαληθεύσεων και εξονυχιστικών ελέγχων των επιχειρήσεων-δικαιούχων, ώστε να διαπιστωθεί αν πράγματι δικαιούνται αυτή την επιστροφή. Όμως, η νέα απόφαση του Γιώργου Παπακωνσταντίνου προβλέπει ότι από την προηγούμενη Παρασκευή, 2 Ιουλίου, επισπεύδεται - «για την καλύτερη λειτουργία των επιχειρήσεων» - ο χρόνος για τις επιστροφές του συγκεκριμένου φόρου για ποσά μέχρι 30.000 ΕΥΡΩ, οι οποίες θα γίνονται χωρίς να έχει προηγηθεί προσωρινός έλεγχος ! Συγκεκριμένα, θα επιστρέφεται το 90% του ποσού (δηλαδή έως 27.000 ΕΥΡΩ), χωρίς να γίνεται κανένας έλεγχος κατ΄ αρχήν, ώστε να εξυπηρετηθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αναμφισβήτητα, το μέτρο αυτό θα διευκολύνει περί τις μισές εκ των επιχειρήσεων, που περιμένουν επιστροφή ΦΠΑ, στην ουσία, όμως, «καταργεί» μέρος της φιλοσοφίας της αρχικής απόφασης για να μην επιστρέφεται ο φόρος σε δήθεν δικαιούχους. Πώς θα επιστραφεί ο ΦΠΑ σε αυτές τις επιχειρήσεις;

Με δεδομένο ότι ποσά μέχρι αυτού του ορίου, δηλαδή 30.000 ΕΥΡΩ, επιστρέφονται μέσω των ΔΟΥ, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να απευθυνθούν στην εφορία, όπου ανήκουν, ώστε να πάρουν πίσω το ποσό.

Σε ό,τι αφορά τις επιστροφές άνω των 30.000 ΕΥΡΩ, θα συνεχιστεί η διενέργεια προσωρινών ελέγχων, ενώ καταργείται η εγκύκλιος 1072, που προέβλεπε πάγωμα των επιστροφών μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου. Αυτό σημαίνει ότι η προθεσμία παγώματος τυπικά καταργείται, αλλά ουσιαστικά αίρεται εν μέρει. Δείτε γιατί:

Η διενέργεια προσωρινών ελέγχων σημαίνει σίγουρα καθυστέρηση στην καταβολή της επιστροφής και αποτελεί την επίσημη αιτιολογία για τη μη άμεση καταβολή των ποσών. Σίγουρα, οι επιτήδειοι δεν λείπουν, η συντριπτική πλειοψηφία όμως των επιχειρήσεων είναι καθ΄ όλα νόμιμες και περιμένουν τις επιστροφές, σε μια δύσκολη περίοδο για τη ρευστότητα στην αγορά.

Ταυτόχρονα, όμως, το οικονομικό επιτελείο κάνει δεκτό το – απόλυτα λογικό – αίτημα του επιχειρηματικού κόσμου για τον συμψηφισμό των χρεών μεταξύ Δημοσίου και υπόχρεων. Δηλαδή, αν μια εταιρία περιμένει επιστροφή και χρωστάει στο Δημόσιο, θα της επιστρέφεται ή θα καταβάλει τη διαφορά. Αυτό θα γίνεται σε περίπτωση, που έχει βεβαιωθεί ότι πρέπει να της επιστραφεί ο ΦΠΑ. Δυνατότητα συμψηφισμού δίνεται και στις περιπτώσεις υποχρεωτικής ηλεκτρονικής υποβολής δήλωσης, γιατί παρέχεται πλέον η δυνατότητα να υποβληθεί η δήλωση στην αρμόδια ΔΟΥ με ταυτόχρονη υποβολή δήλωσης συμψηφισμού. Πότε θα γίνουν όλα αυτά;

Θεωρητικά, οι διατάξεις της εγκυκλίου 1108 προβλέπεται ότι ισχύουν από τις 2 Ιουλίου. Πρακτικά,

• οι επιστροφές ΦΠΑ έως 30.000 ΕΥΡΩ θα πρέπει να αναμένονται μέσα στον Ιούλιο, ενώ
• η διαδικασία συμψηφισμού των χρεών δεν θα πρέπει να αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν το Σεπτέμβριο.